28 januari 2026

Vanochtend geen vroege wekker en ook weer een rustig ontbijt. Komt door our change of plans. Eigenlijk staat er een walvissafari op het programma, maar Best Arctic raadt iedereen af nog te boeken, want de walvissen zijn gaan zwemmen. En voor ons niet de goede kant op. Om dan 9 uur op een boot te zitten en over de oceaan te turen zonder zelfs stipjes te spotten in het water, dat zien we niet zitten.

Voor de activiteit van vandaag kunnen we gelukkig iets later verzamelen en stappen om 10.00 uur in de bus. Weer richting Breivikeidet, maar nemen een afslag later dan gisteren. We gaan naar de Sami en hun rendieren. Geen sledetocht, maar gezellig voeren en in de lavvu eten en een verhaal horen over de Sami en hun rendieren. Er staan er 120 bij de farm, en een paar duizend op de toendra. Week op en week af worden die gehoed door twee Sami, die daarheen gaan waar de kudde gaat.

Sami zijn nog steeds nomaden, maar dan vooral in de zomer. ’s Winter wonen ze meestal in een huis op de farm. Behalve natuurlijk de, vooral jonge, gasten die op toendra zijn. In de zomer lopen alle rendieren op de toendra, bij de rivier of in het bos. De ‘bijbehorende Sami’ heten dan ook toendra-Sami, rivier-Sami of bos-Sami. En de rest? Urban-Sami.

Johan, zijn Noorse naam (hij heeft zijn hele saminaam gezegd, maar die kunnen we niet onthouden), vertelt ons over de kleding die ze dragen en over het feit dat nagenoeg alles van het rendier verwerkt, gebruikt en verkocht wordt. Zijn eigen kudde heeft hij een paar jaar geleden aan een neef gegeven. Hij vermeldt er alleen niet bij hoeveel stuks het waren; dat is hetzelfde als vertellen hoeveel geld je op je bankrekening hebt staan… Overigens, alleen Sami mogen rendieren houden.

De mannetjesdieren trekken ’s winters de sledes, de vrouwtjes lopen vanaf oktober zwanger te wezen. In mei gaan alle dieren de toendra op, waar de vrouwtjes bevallen van één jong en direct daarna hun gewei verliezen. En de mannetjes lijken daarin redelijk solidair, want ook zij verliezen hun gewei.

Als rendieren in de buurt van de fjorden komen, gaan ze het water in om zeewier en algen te eten, zo vullen ze hun zoutvoorraad aan. In oktober, als er paddenstoelen in het bos zijn, kunnen ze hun lol niet op. Letterlijk 😊. Met een flink paddomaal achter de kiezen racen ze over de toendra en door de bossen. Er is geen houden aan. En dat is ook weer de tijd dat de vrouwtjes drachtig worden. 😉

Omdat het voer in het wild door de klimaatverandering steeds kariger wordt, worden de beesten tegenwoordig bijgevoerd met brokken. En daar doen ze bijna een moord voor hebben wij mogen ervaren.

Terug in Tromsø gaan we een warm drankje halen bij een gezellige koffiebar en lopen we terug naar het hotel. En dan ineens zien we midden in de stad een streepje groen. Jottem!

Na het eten bij Egon lopen we nog even langs de haven. En zien ook nog wat pogingen noorderlicht boven de Ishavskatedralen. Helaas is het te bewolkt voor meer. We zien ook skiërs in het pikkedonker van Fjellheisen naar beneden komen. Op de foto zijn dat de lichte stippen: ze hebben een krachtige hoofdlamp op.

Morgen is het weer vroeg dag, is ons verblijf in Tromsø ten einde en vliegen we terug naar Amsterdam. Het was kort, krachtig en allemachtig prachtig! Dank voor jullie commentaren en tot onze volgende reis.